تکثّرگرایی دینی

تکثّرگرایی دینی
در جایی خوانده بودم که راههای رسیدن به خدا به تعداد مردمان روی زمین است.(الطرق الی الله بعدد انفس الخلایق).ناگفته نماند این عبارت را که صوفیه زیاد به کار می برده اند،بیشتر ناظر به سیر و سلوک شخصی بوده و به ادیان و شرایع آسمانی ربطی نداشته است.غرض آنها از طرح این گونه مطالب بیان این نکته بوده که هر کسی به طریقی که خود می داند و می تواند،تلاش می کند تا با خدا ارتباط برقرار کند،و چه بسا راه همه یکسان نبوده و با هم متفاوت نیز باشد،اما این موضوع مهم نیست.چرا؟ چون همگی در صدد تقرب به حق تعالی می باشند،و تفاوت راههای شان نیز اشکالی ایجاد نمی کند.مشکل آنجا است که با وجود آن همه مکاتب و مذاهب که امروزه در جهان وجود دارد،وضعیت بشر مصداق کامل همان خبر فوق شده است.یعنی صدها و بلکه بیشتر،مذهب و مکتب در دنیا هست که هر یک به روش خود مدعی هدایت انسانها به مسیر رستگاری اند،اما همانگونه که آمد معلوم نیست که کدام یک از آنان راه را خوب می داند،و قادر است پیروان خود را از این وضعیت فلاکت باری که گرفتار آن شده اند،نجات بخشد.
انتخاب یک راه درست به منظور نیل به حقیقت و رستگاری کاری بس صعب و سخت است و جز از کسی که به دقایق راه آشنا و به خطرات آن وقوف دارد، برنمی آید.متأسفانه انسان امروز به قدری گرفتار مشکلات روزمره زندگی و امرار معاش خود شده که نمی تواند برای این گونه امور وقت بگزارد و لذا گریزی ندارد جز آنکه به هرچه از سوی متولیان دینی و رؤسای مذهب اش برای او عنوان می شود،تن دهد.حال آنکه تشخیص این معنا،یعنی تشخیص این موضوع که آنچه رؤسای مذهبی برایش عنوان می کنند،درست است یا نادرست،این خود،مشکلی است که خود قادر نیست بدان بپردازد،و به قول معروف درست را از نادرست تمیز دهد.به منظور رفع این مشکل لازم خواهد بود آن که تا حدودی آشنا بدین گونه امور است،جستجو،تحقیق و تفحص نماید،تا بتواند از میان صدها رأی و نظر که وجود دارد،رگه هایی از حقیقت را یافته،و در اختیارش قرار دهد. بر این مشکل نیز اضافه می شود مشکلات ناشی از نظریاتی که فلاسفه،خاصه فلاسفه غربی عنوان نموده اند،و همچنین دیدگاه هایی که از سوی مکاتب عرفانی اعم از کلاسیک و مدرن بازخوانی شده و می شود.

کریم نافعی فرد
تهران ایران